กฎสูบบุหรี่ ญี่ปุ่น vs ไทย ต่างกันอย่างไร【2026】ในร่ม–บนถนน สลับกัน
สารบัญ
ในร่ม: ญี่ปุ่นมี "ห้องสูบบุหรี่" ในอาคาร
สิ่งที่คนไทยมักแปลกใจคือ ในอาคารของญี่ปุ่นมีห้องสูบบุหรี่ และโรงแรมบางแห่งยังมีห้องพักที่สูบบุหรี่ได้ ซึ่งต่างจากไทยที่ไม่อนุญาตให้ตั้งห้องสูบบุหรี่ในอาคาร (ที่มา: https://www.tobaccocontrollaws.org/legislation/thailand/smoke-free/sf-indoor-places) แต่ไม่ได้หมายความว่าสูบที่ไหนก็ได้ — สูบได้เฉพาะในห้องที่มีป้ายกำกับเท่านั้น สถานที่ที่มีอุปกรณ์สูบบุหรี่ต้องติดป้ายตามที่กำหนด และห้ามผู้มีอายุต่ำกว่า 20 ปีเข้าเขตสูบบุหรี่ทุกประเภท แม้ไม่ได้เข้าไปเพื่อสูบก็ตาม (ที่มา: กระทรวงสาธารณสุขฯ ญี่ปุ่น https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/)
- ห้องสูบบุหรี่เฉพาะ: สูบได้อย่างเดียว ห้ามรับประทานอาหารและเครื่องดื่ม
- ห้องสำหรับบุหรี่ไฟฟ้าแบบให้ความร้อนโดยเฉพาะ: ใช้ได้เฉพาะผลิตภัณฑ์ให้ความร้อน และรับประทานอาหารได้ (มาตรการเปลี่ยนผ่าน)
- ห้องที่อนุญาตให้สูบบุหรี่: สูบบุหรี่มวนพร้อมรับประทานอาหารได้ จำกัดเฉพาะร้านอาหารขนาดเล็กที่เปิดอยู่ก่อนเมษายน 2020
- ห้องเพื่อการสูบบุหรี่: เฉพาะสถานประกอบการที่มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อการสูบบุหรี่ รับประทานได้ยกเว้นอาหารจานหลัก
- ทั้ง 4 ประเภทห้ามผู้อายุต่ำกว่า 20 ปีเข้า ทั้งลูกค้าและพนักงาน
บนถนน: ญี่ปุ่นต้องดูเป็นราย "เทศบาล"
ในไทย เขตปลอดบุหรี่กลางแจ้งถูกกำหนดในระดับประเทศ เช่น สนามกีฬากลางแจ้งและที่นั่งผู้ชม สวนสาธารณะ สวนสัตว์ สวนสนุก สวนน้ำ สนามเด็กเล่นและระยะ 5 เมตรจากทางเข้าออก และตลาด (ที่มา: https://www.tobaccocontrollaws.org/legislation/thailand/smoke-free/sf-outdoor-places) จึงใช้หลักคิดเดียวกันได้ทั่วประเทศ แต่ในญี่ปุ่นไม่มีกฎหมายห้ามสูบบนถนนทั่วประเทศ เทศบาลแต่ละแห่งกำหนดเขตห้ามสูบด้วยเทศบัญญัติของตนเอง ขอบเขต ค่าปรับ และการมีเจ้าหน้าที่ตรวจตราต่างกันไป การที่โตเกียวทำได้ ไม่ได้แปลว่าโอซากาจะเหมือนกัน ควรตรวจสอบทุกครั้งที่ย้ายเมือง
ด้านบทลงโทษ ในไทยการสูบในเขตปลอดบุหรี่มีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท ส่วนเจ้าของสถานที่ที่ไม่ติดป้ายหรือไม่นำที่เขี่ยบุหรี่ออก มีโทษปรับไม่เกิน 50,000 บาท และการไม่ดูแลไม่ให้มีการสูบในเขตปลอดบุหรี่มีโทษปรับไม่เกิน 3,000 บาท (ที่มา: https://www.tobaccocontrollaws.org/legislation/thailand/smoke-free/duties-penalties) ในญี่ปุ่น การสูบในสถานที่ห้ามสูบมีโทษปรับทางปกครองไม่เกิน 300,000 เยน และผู้มีอำนาจจัดการสถานที่ที่ฝ่าฝืนหน้าที่ เช่น การรื้อถอนอุปกรณ์สูบบุหรี่หรือการติดป้าย มีโทษไม่เกิน 500,000 เยน (ที่มา: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/point/) นอกจากนี้ในเขตห้ามสูบบนถนนยังอาจมีค่าปรับตามเทศบัญญัติของท้องถิ่นอีกต่างหาก
อุปกรณ์และการเดินทางกลับ
ในไทย การผลิต นำเข้า และจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนถูกห้ามไว้ (ประกาศกระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2557 คำสั่งคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคที่ 9/2558 และคำสั่งคณะกรรมการความปลอดภัยผลิตภัณฑ์ที่ 24/2567 — ที่มา: https://www.tobaccocontrollaws.org/legislation/thailand/summary) แม้จะพบเห็นสินค้าวางจำหน่ายในญี่ปุ่น ก็ไม่ได้หมายความว่าจะนำกลับไทยได้ บทความนี้ครอบคลุมเฉพาะการปฏิบัติตัวภายในญี่ปุ่น เรื่องการนำกลับโปรดตรวจสอบข้อมูลทางการของไทย เช่น กรมควบคุมโรค https://ddc.moph.go.th/ ก่อนเดินทาง กฎเกี่ยวกับอุปกรณ์ในญี่ปุ่นดูได้ที่ กฎผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบให้ความร้อนในญี่ปุ่น และ กฎบุหรี่ไฟฟ้าในญี่ปุ่น ส่วนจุดสูบบุหรี่ที่กำหนดใกล้ตัวค้นหาได้ที่ แผนที่ MottoSuitai และกฎบนถนนของแต่ละเทศบาลดูได้ที่ สรุปกฎห้ามสูบบนถนนรายเทศบาล
คำถามที่พบบ่อย
Q.ทำไมในอาคารของญี่ปุ่นถึงมีห้องสูบบุหรี่ ทั้งที่ไทยไม่มี?
A.เพราะกฎหมายส่งเสริมสุขภาพฉบับแก้ไขของญี่ปุ่น (บังคับใช้เต็มรูปแบบ 1 เมษายน 2020) กำหนดให้ในร่มห้ามสูบโดยหลัก แต่อนุญาตให้ตั้งห้องสูบบุหรี่ที่เป็นไปตามข้อกำหนดได้ 4 ประเภท (ที่มา: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/smoking_room/) ไม่ได้แปลว่าสูบที่ไหนก็ได้ ต้องเป็นห้องที่มีป้ายกำกับเท่านั้น
Q.บนถนนในญี่ปุ่นสูบบุหรี่ได้ทุกที่ไหม?
A.ไม่ได้ ญี่ปุ่นไม่มีกฎหมายห้ามทั่วประเทศ แต่เทศบาลจำนวนมากกำหนดเขตห้ามสูบด้วยเทศบัญญัติและอาจปรับผู้ฝ่าฝืน ขอบเขตและจำนวนเงินต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น จึงควรตรวจสอบก่อนเดินทางไปแต่ละเมือง
Q.โรงแรมในญี่ปุ่นสูบในห้องพักได้ไหม?
A.บางโรงแรมมีห้องพักที่สูบได้ แต่แตกต่างกันไปตามแต่ละแห่ง หากสูบในห้องปลอดบุหรี่มักถูกเรียกเก็บค่าทำความสะอาด ควรยืนยันตอนจองและตรวจสอบข้อมูลทางการของที่พักเสมอ