Khác biệt quy định hút thuốc giữa Nhật Bản và Việt Nam 2026 — 7 điều dễ bị phạt

Khác biệt 1: Thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng

Đây là khác biệt lớn nhất. Ở Việt Nam, cả hành vi "sử dụng" cũng bị cấm theo Nghị quyết 173/2024/QH15. Ở Nhật Bản, thuốc lá nung nóng có loại phòng riêng trong luật và được phép sử dụng bên trong phòng đó nếu phòng đáp ứng yêu cầu (nguồn: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/smoking_room/). Luật áp dụng theo lãnh thổ: ở Nhật áp dụng luật Nhật, về Việt Nam áp dụng luật Việt Nam. Vì vậy "mua được ở Nhật" không đồng nghĩa với "mang về Việt Nam được".

Khác biệt 2: Cách xác định nơi cấm hút thuốc

Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá (09/2012/QH13) của Việt Nam liệt kê địa điểm: Điều 11 cấm hoàn toàn trong nhà và trong khuôn viên tại cơ sở y tế, cơ sở giáo dục, cơ sở chăm sóc và vui chơi dành riêng cho trẻ em, nơi có nguy cơ cháy nổ cao; cấm hoàn toàn trong nhà tại nơi làm việc, trường cao đẳng - đại học - học viện và địa điểm công cộng; ô tô, tàu bay, tàu điện là phương tiện cấm hoàn toàn. Điều 12 cho phép có nơi dành riêng cho người hút thuốc tại khu vực cách ly của sân bay; quán bar, karaoke, vũ trường, khách sạn và cơ sở lưu trú du lịch; tàu thủy và tàu hỏa.

Nhật Bản chia theo loại cơ sở. Cơ sở loại 1 (trường học, bệnh viện, cơ sở phúc lợi trẻ em, cơ quan hành chính) cấm hút thuốc trên toàn khuôn viên và không được đặt phòng hút thuốc trong nhà. Cơ sở loại 2 (nhà hàng, văn phòng, khách sạn…) trong nhà về nguyên tắc cấm hút thuốc, chỉ được hút trong phòng hút thuốc đạt điều kiện (nguồn: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/).

Khác biệt 3: Bốn loại phòng hút thuốc ở Nhật

• Phòng hút thuốc chuyên dụng (喫煙専用室): được hút, KHÔNG được ăn uống.
• Phòng hút thuốc lá nung nóng (加熱式たばこ専用喫煙室): chỉ dành cho thuốc lá nung nóng, được ăn uống.
• Phòng được phép hút thuốc (喫煙可能室): được hút và được ăn uống, chỉ áp dụng cho quán ăn nhỏ đã tồn tại từ trước (biện pháp chuyển tiếp).
• Phòng phục vụ mục đích hút thuốc (喫煙目的室): được hút và được ăn uống trừ món chính, chỉ đặt tại cơ sở có mục đích hút thuốc.
• Cả bốn loại đều cấm người dưới 20 tuổi vào, kể cả nhân viên (nguồn: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/smoking_room/).

Khác biệt 4: Hút thuốc ngoài đường ở Nhật do địa phương quy định

Ngoài luật toàn quốc, mỗi quận/thành phố ở Nhật có sắc lệnh riêng hạn chế hút thuốc trên đường. Mức phạt tiền hành chính (過料) tối đa được Luật Tự trị Địa phương Điều 14 khoản 3 giới hạn ở 50.000 yên (nguồn: e-Gov https://laws.e-gov.go.jp/law/322AC0000000067), nhưng thực tế phổ biến là 1.000 - 2.000 yên. Ví dụ quận Chiyoda (Tokyo) áp dụng 2.000 yên cho toàn quận trừ Hoàng cung, và tính cả thuốc lá nung nóng (nguồn: https://www.city.chiyoda.lg.jp/koho/machizukuri/sekatsu/jore/jore.html). Thành phố Kyoto thu 1.000 yên trong khu vực tăng cường (nguồn: https://www.city.kyoto.lg.jp/bunshi/page/0000027498.html).

Khác biệt 5: Mức phạt ở hai nước

Tại Việt Nam, Nghị định 90/2026/NĐ-CP (ban hành 30/3/2026, hiệu lực 15/5/2026) được báo chí nhà nước đưa tin quy định phạt 200.000 - 500.000 đồng đối với hành vi hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm, và 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng (nguồn: Báo Nhân Dân https://nhandan.vn/nghi-dinh-xu-phat-manh-tay-voi-cac-vi-pham-lien-quan-den-thuoc-la-sap-co-hieu-luc-post962064.html). Vui lòng kiểm tra mức mới nhất trên nguồn chính thức của Chính phủ Việt Nam.

Khác biệt 6: Biển báo là bắt buộc ở Nhật

Ở Nhật, cơ sở có thiết bị cho phép hút thuốc bắt buộc phải treo biển báo theo mẫu quy định (nguồn: https://jyudokitsuen.mhlw.go.jp/point/). Ngược lại, không thấy biển thì hãy hiểu là cấm hút. Ở Việt Nam, Điều 12 khoản 2 Luật 09/2012/QH13 cũng yêu cầu nơi dành riêng cho người hút thuốc phải có phòng và hệ thống thông khí tách biệt, có dụng cụ chứa mẩu và tàn thuốc, có biển báo ở vị trí dễ quan sát và có thiết bị phòng cháy chữa cháy.

Khác biệt 7: Điều người Việt sinh sống tại Nhật cần lưu ý

• Nội quy ký túc xá và hợp đồng thuê nhà quyết định việc hút thuốc trong phòng hay ban công — hãy xác nhận khi ký hợp đồng.
• Trong nhà nơi làm việc về nguyên tắc cấm hút thuốc; chỉ hút trong phòng đạt điều kiện, người dưới 20 tuổi không được vào.
• Nhật Bản không có luật riêng về "giờ nghỉ hút thuốc"; cách xử lý do nội quy công ty quyết định.
• Người dưới 20 tuổi bị cấm hút thuốc theo luật Nhật Bản (nguồn: e-Gov https://laws.e-gov.go.jp/), gồm cả du học sinh 18 - 19 tuổi.
• Khi về nước, mang theo thiết bị thuốc lá nung nóng hoặc thuốc lá điện tử thuộc phạm vi cấm của Nghị quyết 173/2024/QH15.

Trước khi ra ngoài, hãy tìm điểm hút thuốc được chỉ định gần nhất trên bản đồ MottoSuitai. Cách đọc biển báo tiếng Nhật xem tại bài mẫu câu hỏi đường tới khu vực hút thuốc, quy trình khi bị yêu cầu nộp phạt xem tại bài về thủ tục phạt hút thuốc trên đường. Tổng quan luật Nhật xem tại bài giải thích Luật Tăng cường Sức khỏe.

Bài viết này tổng hợp thông tin tính đến tháng 8/2026 từ nguồn chính thức của hai nước, không phải tư vấn pháp lý và không đánh giá từng cơ sở cụ thể. Quy định có thể thay đổi — hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi đi. Bài viết không khuyến khích hút thuốc.